Flaming Pines / CD/DL / 2026
Czy można oddać za pomocą muzyki… partię szachów? W dodatku nie pierwszą lepszą, ale jedną (w zasadzie jedne, ponieważ album Garry Kasparov vs Deep Blue nawiązuje do słynnego pojedynku arcymistrza z komputerem szachowym) z ikonicznych i do dziś wspominanych? Urodzony w 1980 roku Francis Heery chce przekonać nas, że owszem, jak najbardziej. Do tego nie robi tego w sposób pejzażowo-opisowy ale… przepisując, czy raczej transkrybując posunięcia Deep Blue na zapis nutowy. W ten sposób powstał bardzo osobliwy album, łączący w sobie pogranicza modularnej muzyki elektronicznej z anty-improwizacją, ludzko-maszynowym synkretyzmem czy wręcz premedytacyjnego przeciwieństwa muzyki konkretnej.
Sam album brzmi dość intrygująco, momentami ambientowo, momentami typowo elektronicznie i – co może dziwić – nie razi ani sztucznością, ani jakąś szokującą algorytmizacją, choć z drugiej strony nie wiem ile w tych utworach realnej transkrypcji posunięć szachowych, a ile jednak autor dodał od siebie, humanizując, czy wręcz romantyzując całość. Na pewno słucha się tego z pewną dozą fascynacji nowym, nietuzinkowym pomysłem i chłonie każdy z sześciu utworów będących odpowiednikiem partii ze słynnego pojedynku. Jak rozumiem z materiałów wydawcy – drugiego pojedynku, niestety. Niestety, ponieważ pierwszy, w roku 1996, wygrał Kasparow 4:2, rok później maszyneria, będąca niczym innym, jak prymitywnym protoplastą dzisiejszego Deepla i małpy GPT odgryzła się, zwyciężając 3½:2½. Tym samym wybór pojedynku skazał płytę na wielbienie pierwszego wielkiego zwycięstwa maszyny, zamiast ostatniego wielkiego zwycięstwa człowieka… Ale cóż, może to tylko taka moja refleksja wycinanego z rynku przez sztuczną rzekomo-inteligencję i skazywanego na zawodową śmierć frustrata z początku XXI wieku…
Tak czy inaczej dzieło Francisa Heeryego warte jest zapoznania, przesłuchania i skonfrontowania. Nieczęsto zdarza się dziś bowiem, by ekspresyjna oryginalność szła w parze ze strawnością i słuchalnością. W dobie, gdy prawie wszystko już napisano, wymyślono, a każdy patent ograno, naprawdę trudno jest wyjść z czymś nietuzinkowym, nie urządzający przy tym jakiegoś dziwacznego cyrku na pokaz. Autorowi płyty Garry Kasparov vs Deep Blue bez wątpienia się to jednak udało.
Data wydania: 8 maja 2026
Piotr Wójcik