Dziewczyny z rekorderami to cykl czterech spotkań poświęconych słuchaniu i doświadczaniu dźwięku w otwartej przestrzeni.
Tytuł nawiązuje do filmu “Sisters with Transistors (Dziewczyny z tranzystorami)”, opowiadającego o pionierkach muzyki elektronicznej. Cykl skupia się na współczesnych polskich artystkach pracujących z nagraniami terenowymi – twórczyniach, które wykorzystują rejestrację dźwięku jako punkt wyjścia do autorskich interpretacji, słuchowisk i kompozycji.
Każde spotkanie poświęcone będzie jednej pracy. Łączyć je będą nagrania terenowe oraz zainteresowanie odgłosami natury i otoczenia. Zarejestrowany materiał nie jest tu jedynie zapisem rzeczywistości, ale podłożem do tworzenia autorskich interpretacji i własnych form dźwiękowych.
Poniżej przedstawiamy harmonogram spotkań i kolejność prezentowanych prac:
09.08 – Justyna Banaszczyk | Bug poems
16.08 – Edka Jarząb
23.08 – Zoi Michailova | Close-up // Zbliżenie
30.08 – Agata Dyczko | We are the water // Jesteśmy wodą
Odsłuchy odbywać się będą na słuchawkach silent disco w przestrzeni Placu Zabaw i Barki nad Wisłą. Zamiast zajmować miejsce na widowni, będzie można wybrać własny sposób słuchania: przejść się wzdłuż rzeki, usiąść na schodkach z widokiem na zieloną stronę Wisły, położyć na trawie albo zatrzymać się na chwilę w wybranym miejscu. Nie ma jednego sposobu uczestnictwa – każda osoba może stworzyć własny rytm odsłuchu.
Co niedzielę prezentowana będzie jedna praca odtwarzana w zapętleniu od 13:00 do 16:00. Oznacza to, że do odsłuchu można będzie dołączyć w dowolnym momencie, niezależnie od czasu trwania słuchowiska. Słuchawki silent disco będą dostępne nieodpłatnie w godzinach od 13:00 do ok 15:00/30.
Justyna Banaszczyk
działająca jako FOQL – to artystka dźwiękowa i kompozytorka z Łodzi, której praktyka rozpina się między muzyką eksperymentalną, sztuką dźwięku a formami radiowymi. Współtworzy wytwórnię Pointless Geometry oraz jest współzałożycielką Radia Kapitał – społecznościowej stacji, która od lat stanowi w Polsce inkubator niekomercyjnych praktyk dźwiękowych i audialnych.
Jej twórczość nieustannie przekracza granice gatunków: od elektroniki i noise’u, przez sound art, po słuchowisko i poezję dźwiękową. Występowała na czołowych festiwalach muzyki eksperymentalnej min. na Unsound czy Warszawskiej Jesieni.
Pod koniec 2025 roku ukazał się jej album „Bug Poems” – praca osadzona głęboko w tradycji radiowej sztuki dźwiękowej. To gęsto tkana narracja audialna, w której głos staje się jednocześnie instrumentem, materią i opowieścią. Album krąży wokół tematów obcości i lęku – tych odczuwanych wobec świata owadów, ale też tych bardziej intymnych, wewnętrznych. Owad jako metafora: coś obcego, nierozumianego, a jednak fascynującego.
„Bug Poems” prezentowane było w różnych formach w Muzeum Sztuki w Łodzi, Komunie Warszawa, Cricotece w Krakowie.
„Bug Poems” zbliża się do poezji audialnej i eksperymentalnego słuchowiska, splatając spoken word z elektroniką w formę, która równie dobrze działa przez głośnik radia, co przez słuchawki. Album wyrasta z wieloletnich poszukiwań formy słuchowiskowej – namysłu nad tym, czym radio było, czym być przestało i czym może się stać. FOQL interesuje przestrzeń po radiu: co zostaje z jego intymności i efemeryczności, gdy instytucja znika albo rozpuszcza się w strumieniu. Słuchowisko traktuje nie jako gatunek z archiwum, lecz jako żywą możliwość – formę, która wciąż czeka na swoje nowe języki.
Edka Jarząb
artystka dźwiękowa, kompozytorka i performerka. Tworzy słuchowiska, performanse i instalacje dźwiękowe, wykorzystując nagrania terenowe, głos, fale radiowe i elektronikę. W swojej praktyce bada relacje między dźwiękiem, ciałem i środowiskiem, a także rozwija działania związane z głębokim słuchaniem i ekologią akustyczną.
Publikowała m.in. w książkach Going Out. Walking. Listening. Soundmaking pod redakcją Eleny Bisernej oraz Empowering Aesthetics. Contemporary Art from Post-Socialist Central Europe. Jest współzałożycielką warszawskiego Radia Kapitał, współpracowała m.in.: z eksperymentalnym studiem WORM w Rotterdamie, Field Studies Ghent oraz platformą Q-O2 w Brukseli. Ostatnio prezentowała swoją instalację dżwiękową podczas Burning Silence symposium w Spores Initiative w Berlinie.
secondaryarchive.org/artists/edka-jarzab
The Major Arcana of Fungi – excerpts
Impulsem do powstania projektu The Major Arcana of Fungi było zaproszenie do Radio Art Zone – nadającej z Luksemburga przez 100 dni rocznie niezależnej stacji radiowej. W wyniku zaproszenia powstało 22-godzinne słuchowisko, inspirowane grzybnią i kartami tarota. Jak mówi autorka: “Możemy widzieć grzybnie jako sieć neuronowych połączeń, tworzących czułe i uczące się membrany. Każdą z kart można odczytać również jako emanację wielkiego pola połączeń i wpływów.”
To dzieło utkane z nagrań terenowych, głosów i muzyki, w którym dokument i kreacja przenikają się bez wyraźnej granicy. Rozbrzmiewają w nim dźwięki miast, grot nad oceanem i podmiejskich zagajników jak i zasłyszana próba młodzieżowej orkiestry dętej czy podsłuchana próba lokalnej grupy śpiewaków. Projekt, podobnie jak grzybnia, to sieć relacji, w której wzięły udział różne osoby, budując słowno-wizualno-muzyczną całość. Wszystkie osoby współtworzące, a także całość audycji, znajdziecie tutaj: radioart.zone/tuesday-9-august
Zoi Michailova
Pochodząca z ukraińskiego Krymu i od ponad dekady mieszkająca w Warszawie artystka dźwiękowa i producentka muzyczna. Tworzy muzykę i sound design do sztuk wizualnych, w tym teatru, performansu, sztuki wideo i instalacji. W swojej praktyce bada relacje między pamięcią, pejzażem akustycznym i wyobraźnią dźwiękową, wykorzystując nagrania terenowe, elektronikę i autorskie konstrukcje rezonujące. W Polsce prezentowała własne projekty i współprace m.in. na scenie Teatru im. Juliusza Słowackiego, w CSW Zamek Ujazdowski, Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, w ramach festiwalu Sounds of Silents i Ephemera w Warszawie, Malta w Poznaniu czy Solar w Katowicach.
Zbliżenie / Close-up
Zbliżenie (Close-up) to słuchowisko przygotowane specjalnie dla cyklu ‘Dziewczyny z rekorderami’, zbudowane z nagrań terenowych oraz fragmentów wcześniejszych prac dźwiękowych Zoi Michailovej. Łączy materiały powstałe podczas badań nad akustyczną przestrzenią Warszawy – w tym projektu ‘Czy to pogłos odwiecznego świata?’, poświęconego badaniu zjawiska zanieczyszczenia akustycznego – z nagraniami tworzonymi na potrzeby performansów, teatru i sztuk wizualnych.
Kompozycja skupia się na zmianie skali słuchania – od rozległych przestrzeni akustycznych do bliskich zbliżeń, w których pozornie zwyczajne odgłosy ujawniają swój charakter. Naturalny pejzaż dźwiękowy łączy się z subtelną warstwą kompozycji, tworząc przejście między dokumentem, pamięcią miejsca i akustyczną interpretacją.
Agata Dyczko
artystka dźwiękowa, reżyserka teatralna; tworzy muzykę i instalacje dźwiękowe, zawsze chętna do grania, improwizowania i knucia na przecięciach literatury i dźwięku, spraw ludzkich i zwierzęcych; prowadzi audycję radiową w radio kapitał
w swoich działaniach często odnosi się do dźwięków podwodnych, odgłosów życia bezkręgowców, w szczególności owadów społecznych, interesują ją historie infrastruktur wodnych i ich związki ze zmieniającym się życiem ludzi i zwierząt
We are the water// Jesteśmy wodą
Słuchowisko jest montażem i wspomnieniem rozmów, które odbyły się 13.09.2025 roku nad rzeką Słupią w Słupsku. Artystka i aktywistka, Kelly Krugman, na zaproszenie Agnieszki Kilian i Romualda Demidenki, kuratorów wystawy Coalitions of Water (BGSW Słupsk), poprowadziła warsztat soniczny, w którym udział wzięły następujące osoby: Agnieszka Kilian, Alicja, Alla Shvets, Hyerim Han, Joanna Szumilas, Liliana, Miki Kilian, Parul Sinha, Patryk Walaszkowski, Romuald Demidenko, Ru Kim, Sylwia Starkowska, Agata Dyczko.
W nadrzecznych rozmowach odnajdywałam fragmenty osobistych i społecznych historii. Opowiadaliśmy sobie o tym, w jaki sposób woda kształtowała życia naszych rodzin, o wodach, do których przywiązaliśmy się praktyką artystyczną i aktywistyczną. Nazywaliśmy wspólne sprawy, opowiadaliśmy o radościach, a także o bólu i krzywdzie, o możliwościach wspólnego frontu przeciw niesprawiedliwościom i eksploatacji. W opowieściach ludzie i woda byli nierozłącznie związani, podmiotowość wody wspierała podmiotowość społeczeństw nad nią żyjących i od niej zależnych.
Tworząc słuchowisko, próbowałam znaleźć wspólny język ludzi i wody, nadać słuchowisku kształt, który podkreślając racjonalny, merytoryczny charakter dyskusji, pozwoli splatać języki i głosy ludzi z dźwiękami, które znalazłam i zapamiętałam słuchając rzeki i jej mieszkańców. Tak, żebyśmy w słuchowisku mówili razem z wodą, z pieśniami, które niosą historie, emocje i doświadczenia społeczeństw.
Kelly Krugman zaproponowała taki cytat:
Czy będziemy pamiętać, skąd przyszliśmy? Z wody. / A kiedy już zapamiętamy, czy powrócimy do pierwotnej wody, a zarazem do siebie samych, do siebie nawzajem? Czy myślisz, że woda zapomni, co zrobiliśmy i dalej robimy?
— Natalie Diaz “Pierwszą wodą jest ciało”, w tł. Joanny Mąkowskiej, 2024.