Centrum św. Jana, Gdańsk
24.07-18.10.2026
Otwarcie
wystawy i prapremiera utworu “I still have hope”
24.07, godz. 18.00
25.07- 16.08
godz. 13.30-18.00
17.08- 18.10
godz. 14.00-18.00
Wstęp: wolny
Udogodnienia: parter
Co się stanie, gdy sztuka zacznie nadawać dźwięki?
Już 24 lipca o godz. 18:00 Nadbałtyckie Centrum Kultury zainauguruje „Sonosferę” – interdyscyplinarną wystawę poświęconą ekologii audialnej. Gotycka przestrzeń NCK – Centrum św. Jana w Gdańsku stanie się bezpiecznym schronieniem przed wszechobecnym hałasem. Największym wydarzeniem wystawy będzie prapremiera utworu Wojciecha Blecharza „I still have hope”. Co niesamowite publiczność zamiast na krzesłach, doświadczy go na leżąco, na specjalnych matach i poduszkach. Wstęp na całe wydarzenie jest bezpłatny.
O projekcie: Czym jest Sonosfera?
Sonosfera (sono-, łac. sonus – brzmienie, -sfera, gr. sphaîra – kula, piłka) – rozpościerająca się wokół jednostki przestrzeń dźwiękowa; środowisko odgłosów i brzmień, które wpływa na percepcję i współtworzy relację z otoczeniem.
Projekt opiera się na artystycznym badaniu i przekształcaniu audialnej tożsamości gotyckiej przestrzeni NCK – Centrum św. Jana. W dobie wszechobecnego hałasu i nadmiaru bodźców, Sonosfera stawia pytania o jakość naszej dźwiękowej codzienności oraz komfort funkcjonowania w przestrzeni publicznej. Współczesna kultura opiera się przede wszystkim na bodźcach wizualnych, jednak codzienne doświadczenie świata pozostaje głęboko związane ze zmysłem słuchu. Dźwięk dociera do nas mimowolnie – otacza ze wszystkich stron, przenika przestrzeń i ciało. Sonosfera nie jest więc jedynie tłem codzienności, ale dynamicznym środowiskiem, które aktywnie ją kształtuje. Wystawa jest zaproszeniem do głębszego doświadczania przestrzeni i do wsłuchania się w siebie w rzeczywistości, w której cisza jest pojęciem abstrakcyjnym.
Co usłyszymy i zobaczymy na wystawie?
1. Wojciech Blecharz – „I still have hope” (Audialna interwencja na organy solo)
Wykonanie (premiera i codzienne pokazy): Renāte Stivriņa (organy).
O utworze: Kompozycja stworzona w ścisłej relacji z gotycką przestrzenią Centrum – jej rezonansami, opóźnieniami, mikrobrzmieniami oraz pamięcią miejsca. Forma utworu opiera się na kilkunastu modułach, które można dowolnie zestawiać. Najważniejszym aspektem dzieła jest nowatorskie wykorzystanie mechanicznych kluczy rejestrowych bocznych organów (kopii instrumentu z 1761 roku). Powolne i niedokładne wciskanie lub wyciąganie kluczy (jak suwaków w syntezatorze) sprawia, że piszczałki nie dostają dostatecznej ilości powietrza, generując niesamowite mikrotonowe i szumowe odkształcenia. Utwór ma pełnić rolę „dźwiękowej medytacji”, w którą słuchacz może się „zanurzyć”, leżąc na matach i poduszkach. Dzieło traktuje instrument i wnętrze Centrum jako jeden wspólny organizm dźwiękowy.
2. panGenerator – „EchoCity” (Interaktywna instalacja kinetyczno-audiowizualna)
O instalacji: Przestrzeń instalacji tworzy „chór” kilkudziesięciu autonomicznych, smukłych kolumn zakończonych ruchomymi głowicami wyposażonymi w głośnik oraz źródło światła. Gdy uczestnik wydaje dźwięki lub mówi do mikrofonu, jego głos jest analizowany w czasie rzeczywistym. Poprzez proces resyntezy, składowe harmoniczne głosu powracają w przetworzonej formie jako echo miejskiego szumu, generując kinetyczną choreografię ruchu i światła.
3. Marcin Dymiter – „Spectra” (Instalacja dźwiękowa)
O instalacji: Podróż w mało słyszalne lub nieznane obszary drgań i pola elektromagnetycznego miasta. Wykorzystując specjalistyczną technologię (mikrofony kontaktowe, geofony oraz urządzenia do nagrań pola elektrycznego), artysta pozwala usłyszeć podskórny puls miasta – interferencje i skumulowane brzmienia tysięcy pracujących jednocześnie urządzeń.
Podziękowania za udostępnienie przestrzeni do nagrań: Opera Bałtycka oraz Stocznia Karstensen Shipyard Poland.
Wydarzenia towarzyszące
SONOSFERA to projekt o szerokim oddziaływaniu społecznym. Kontekst wystawy pozwoli spojrzeć na muzykę współczesną nie tylko jako na formę sztuki, ale jako narzędzie do zrozumienia naszej relacji z otaczającym nas światem dźwięków. W ramach programu zapraszamy na dwa wydarzenia:
CYKL: TRACKLISTA
Prowadzący: Marcin Dymiter
Miejsce: Ratusz Staromiejski w Gdańsku | Godziny: 18:00 – 19:30
Bilety: Do nabycia wyłącznie online
Opis: Forma edukacyjna łącząca prezentację muzyki i multimedialny wykład. Spotkania koncentrują się na kluczowych zagadnieniach w muzyce XX i XXI wieku, ukazując ją jako pole eksperymentów technologicznych i zapis społecznych przemian.
Harmonogram spotkań:
- 23.06 – Zdobycze muzyki: hałas, przestrzeń, cisza i inne odkrycia XX-wiecznej muzyki (Odbyło się)
- 28.07 – Dźwięk w przestrzeni, czyli o instalacjach dźwiękowych
- 08.09 – Cisza w muzyce
- 22.09 – Nagrania terenowe – zjawisko na marginesie muzyki
WARSZTATY: SŁUCHOKRĄG
Termin: 22.08.2026, godz. 11:00 – 15:00
Prowadzący: Marcin Dymiter i Magdalena Świerczyńska-Dolot
Miejsce: Centrum św. Jana w Gdańsku | Bilety: Do nabycia online (wkrótce)
Opis: Jednodniowy program edukacyjny obejmujący warsztaty dźwiękowe, wykłady, spacer słuchowy oraz odsłuchy reportaży i prac soundartowych. Projekt porusza tematykę kultury dźwięku w kontekście artystycznym, społecznym i technologicznym. Skierowany szczególnie do młodzieży i młodych dorosłych.
Twórcy i zespół:
- Kuratorki: Natalia Szulga, Anna Walter
- Artyści: Wojciech Blecharz, Marcin Dymiter, kolektyw panGenerator
- Organistka: Renāte Stivriņa
- Twórcy medytacji: Damian Paradowski, Michał Niewęgłowski (INTU)
- Identyfikacja graficzna: Michał Pecko
- Tłumaczenie: Malwina Chełminiak
- Redakcja i korekta: Dominika Radkowska
- Tekst czytany (lektor): Paweł Mazur
- Nagranie i mastering lektora: Łukasz Dąbrowski
- Montaż i produkcja: City Rockers (Adam Furtak, Andrzej Lawdański, Michał Lipski, Arkadiusz Marcinkiewicz, Adam Wośko)
- Promocja: Monika Czajkowska-Kostka, Radosław Jachimowicz, Marta Korga-Bistram, Anna Makiewicz
- Administracja i Księgowość: Mirka Łangowska, Agnieszka Bielska, Renata Kołakowska, Sylwia Lubińska, Agnieszka Własak
- Obsługa prawna: Iwona Haniewicz
- Opieka nad zabytkiem: Iwona Berent
- Koordynatorka dostępności: Anna-Maria Piotrowska
Kontakt dla mediów: monika.kostka@nck.org.pl, tel. 664 781 428
Projekt Wojciech Blecharz – Speranza dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Zamówienia kompozytorskie”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.